Bạn đang xem: Trang chủ » Ẩm thực

Những món ăn dự trữ truyền thống

Thứ năm 08/03/2018 11:00

Vào dịp Tết Nguyên đán, người Tày ở Cao Bằng có tập quán mỗi nhà hoặc mấy nhà chung nhau mổ một con lợn để ăn Tết. Để những tháng ngày sau Tết bận rộn mùa cấy trồng, gặt hái sẽ không mất công đi chợ xa mua thịt, họ làm thịt lạp, thịt thính, hém thịt… với cách chế biến khá cầu kỳ, tạo nên những món ăn vừa tiện lợi, vừa ngon, đậm đà hương vị núi rừng và bản sắc dân tộc.

Thịt lạp và thịt bò sấy khô được treo trên gác bếp của gia đình người Tày sau Tết.
Để làm món thịt lạp người ta pha thịt lợn đã lọc hết xương, hết sụn ra thành từng miếng dày khoảng 3 ngón tay (ước chừng 1 kg) dài theo khổ thịt, bỏ vào chum. Cho muối, bột củ riềng giã nhỏ và ít rượu rồi trộn đều thịt ở trong chum, đậy kín chum trong 3 - 4 ngày để thịt ngấm đều các thứ gia vị. Sau đó đem xâu từng miếng thịt treo lên xà nhà hoặc gác bếp để thịt khô ráo, ăn dần. Thịt lạp để dành có thể ăn đến tháng 5 - 6 vì thịt lạp càng để lâu càng thơm ngon.
Hém thịt là món ăn thơm ngon ưa thích của người Tày. Nguyên liệu làm hém thịt là thịt lợn (thịt mông, thịt thăn, thịt ba chỉ, thịt thủ)… đều được dùng làm thịt hém. Lượng thịt nhiều ít tùy theo yêu cầu ăn lâu ngày hay ít ngày của mỗi gia đình. Đem thịt rửa sạch để ráo nước, thái miếng vừa, đem ướp muối thật đậm và thêm ít nước mắm, hạt tiêu, húng lìu, trộn đều trong 2 - 3 giờ rồi xào chín, vớt ra để nguội bỏ vào chum rượu nếp đã làm sẵn, đảo đều, đậy thật kín miệng chum để giữ mùi thơm. Ủ từ 7 - 10 ngày trở lên là thành hém có thể ăn được. Hém có thể ăn trực tiếp ngay hoặc đem chưng sôi mới ăn.
Bên cạnh món hém thịt, người Tày còn làm món hém cá để dự trữ ăn lâu dài. Cá nuôi ở ruộng cấy lúa to bằng 3 - 4 ngón tay hoặc bằng bàn tay, những con cá to thì được chặt từng khúc ngắn, con vừa miếng thì cũng phải chặt bỏ vây, đuôi cứng, làm lòng, rửa sạch, để ráo nước rồi ướp muối với gừng giã nhỏ, bỏ thêm rượu để ngấm gia vị khoảng 4 - 5 giờ. Sau đó đem trộn đều với rượu nếp đã làm sẵn. Thường tỷ lệ rượu nếp và cá là 1: 1 (cứ 1 kg cá thì cần 1 kg gạo nếp ủ rượu). Hém cá phải ủ lâu hơn hém thịt, từ 15 - 20 ngày trở lên ăn mới thơm ngon. Cá ủ tới 30 ngày trở lên thì xương cũng mềm. Để càng lâu ngày thịt cá càng ngấm nhưng miếng cá vẫn giữ được nguyên hình và trông còn như cá tươi. Ăn hém cá bằng cách chưng sôi.
Món thịt thính khá đơn giản, trước ngày mổ lợn, người ta rang gạo nếp hay đỗ tương rồi xay thành bột mịn để chờ trộn với thịt lợn làm món thịt thính. Để làm thịt thính cần xào thịt thái mỏng cho chín, nêm gia vị vừa miệng rồi đem trộn với bột gạo hay đỗ tương đảo đều cho bột bao kín thịt rồi để vào chum ăn dần. Thịt thính không để được lâu như thịt lạp hay hém thịt, cá, nên để dành khoảng 15 - 20 ngày. Khi ăn đem thịt thính hấp trên miệng nồi cơm cho nóng lên.
Ngoài những món ăn dự trữ truyền thống nêu trên, người Tày còn có món phúng xoòng (thường gọi lạp sườn); thịt trâu, bò sấy khô… rất phổ biến được chế biến quanh năm.
Phúc Khang

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh