Bạn đang xem: Trang chủ » Hồ sơ - Tư liệu

Ngân mãi tiếng chuông chùa Đà Quận

Thứ hai 19/02/2018 07:00

Chúng tôi đến xóm Đà Quận, xã Hưng Đạo (Thành phố) - nơi có đôi chuông chùa được công nhận là Bảo vật Quốc gia. Từ các ngả đường Cao Bình, Vò Đạo, Nam Phong nối liền với Khu di tích lịch sử chùa Đà Quận được đầu tư, mở rộng, bê tông hóa khang trang, sạch đẹp.

Lãnh đạo Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch, UBND Thành phố và xã Hưng Đạo đón nhận Quyết định của Thủ tướng Chính phủ công nhận đôi chuông chùa Đà Quận là Bảo vật Quốc gia.
Nhìn từ phía xa, ngôi chùa nằm giữa cánh đồng mênh mông, bên cạnh chùa 2 cây đa, cây gạo cổ thụ rợp bóng. Con đường vào chùa được rộng mở, thênh thang. Trong khuôn viên chùa, nhà văn hóa xóm và xung quanh chùa đã được người dân nơi đây vệ sinh sạch sẽ chuẩn bị đón chào năm mới và tổ chức lễ hội xuân. 
Cụ Nguyễn Quân, năm nay 90 tuổi, một trong những người trông coi chùa và cũng là người cao niên trong xóm đang cầm trên tay bó hương nghi ngút khói thắp hương cho các vị thần nhằm mang lại sự ấm cúng và những điều tốt lành, bình yên trong cuộc sống, cụ cho biết: Gia đình cụ sống ở làng này lâu đời nhất và cụ đã trông coi ngôi chùa trên 30 năm nay. Từ ngày đôi chuông chùa được công nhận là Bảo vật Quốc gia, bà con càng phấn khởi và trân trọng hơn. Chi hội người cao tuổi trong xóm phân công trực chùa, ngày nào cũng có 2 cụ thay nhau dọn dẹp, trông giữ và phục vụ du khách đến vãn cảnh viếng thăm chùa. Những ngày lễ tết, đầu xuân năm mới, người dân lại tìm đến đây để cầu bình an may mắn cho gia đình. Hằng năm, cứ vào ngày 8 - 9 tháng Giêng diễn ra lễ hội chùa Đà Quận, rất đông đảo người dân và du khách đi trẩy hội. Đến với lễ hội, ai cũng mong muốn được thắp những nén hương thơm cầu nguyện với mong muốn cầu sự bình an, vạn điều phúc lộc, mưa thuận gió hòa, mọi người có cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Mấy năm trở lại đây, mỗi người dân càng thêm phấn khởi khi nhận thấy vùng quê này có nhiều đổi mới. Những con đường bê tông rộng rãi, những dãy nhà kiên cố, đường làng, ngõ xóm sạch đẹp, khang trang.
Chùa Đà Quận là một trong ba ngôi chùa cổ nhất Cao Bằng. Tương truyền chùa được xây dựng từ thời Lý trên một gò đất có biểu tượng con rồng, có phong cảnh đẹp nổi tiếng trong vùng thời bấy giờ. Trải qua năm tháng và những biến cố trong lịch sử, năm 2008, chùa được Nhà nước xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh. Quần thể di tích Đà Quận là một quần thể di tích bao gồm 4 di sản văn hóa vật thể được xếp hạng, đó là chùa Viên Minh, đền Quan Triều và đôi chuông cổ được bảo tồn tại quần thể di tích này.
 
Đôi chuông được công nhận là Bảo vật Quốc gia được lưu giữ tại chùa Đà Quận.
Chùa Đà Quận còn gọi là chùa Viên Minh, là nơi thờ phật, được khởi dựng từ thời vua Lý Anh Tông (1138 - 1175). Chùa nổi tiếng với 2 quả chuông lớn, ước nặng nghìn cân được xếp hạng di tích cấp Quốc gia năm 1993. Đền Quan Triều thờ danh tướng Dương Tự Minh, người có công hai lần đánh đuổi quân Tống xâm lược, bảo vệ lãnh thổ quốc gia Đại Việt, thế kỷ XII. Chuông chùa Viên Minh là loại chuông lớn, cao 160 cm (thân cao 132 cm, quai cao 28 cm); đường kính rộng 95 cm (miệng). Về trang trí họa tiết hoa văn, phần thân tạo thành ba lớp đường viền cân xứng từ trên xuống, ba lớp đường viền tròn chạy quanh thân chuông; những đường viền này giao tiếp nhau, ở chính điểm giao tiếp được trang trí các núm chuông, các núm chuông này được bố cục gồm 6 núm bao quanh thân chuông, đúc nhô cao để gõ tạo sự ngân vang; phần diềm xung quanh núm chuông trang trí hình cánh sen, biểu tượng của sự trường tồn của nhà Phật; ở các mặt nhẵn phần thân có khắc nhiều chữ Hán, nội dung bài minh chuông này có nội dung chủ yếu là ca ngợi cảnh đẹp châu Thạch Lâm, thắng tích chùa Viên Minh và việc trùng tu tôn tạo, sửa sang lại chùa. Đặc biệt trên chuông còn ghi niên hiệu: Long Phi, Càn Thống chi thập cửu niên Tân Hợi cốc nhật (tạm dịch: Ngày lành năm Tân Hợi, niên hiệu Càn Thống thứ 19 (1611)). Phần quai chuông được trang trí họa tiết biểu tượng con rồng quấn quanh tạo thành 4 chân trụ rất chắc để treo chuông, đây chính là 4 chân của con rồng.
Chuông đền Quan Triều, về cơ bản giống chiếc chuông ở chùa Viên Minh, nhưng về kích thước to hơn. Chuông cao 178 cm (thân cao 142 cm, quai cao 36 cm), đường kính 106 cm (miệng). Nhân dân địa phương thường gọi quả chuông này là chuông đực (chuông chùa Viên Minh là chuông cái). Về họa tiết hoa văn, trang trí các đường viền ngang, dọc chạy xung quanh thân chuông và được tiếp nối bởi các đường giao nhau là các núm chuông. Chuông không có khắc chữ. Trang trí con rồng ở phần quai cũng giống với họa tiết hoa văn con rồng ở chuông chùa Viên Minh. Hiện chiếc chuông này một chân của con rồng ở phần quai đã bị mất. Mỗi quả chuông là một tác phẩm nghệ thuật, là hiện vật gốc minh chứng trình độ, kỹ thuật đúc đồng tinh xảo, nghệ thuật điêu khắc điển hình của thế kỉ XVII. Quần thể di tích Đà Quận trở nên nổi tiếng và tiêu biểu hơn bởi đây còn là nơi bảo tồn và lưu giữ đôi chuông quý.
Theo Phó Chủ tịch UBND xã Hưng Đạo Nông Thị Thanh Hoài, đôi chuông chùa được công nhận Bảo vật Quốc gia nhằm tôn vinh và giáo dục truyền thống lịch sử, cách mạng cho nhân dân các dân tộc của xã Hưng Đạo, Thành phố cũng như tỉnh Cao Bằng, động viên nhân dân phát huy lòng tự hào về các giá trị truyền thống, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh. Đây cũng là dịp để tỉnh giới thiệu, quảng bá, nâng cao các giá trị văn hóa đặc trưng của Cao Bằng.
Năm 2014, Ban quản lý Di tích lịch sử văn hóa chùa Đà Quận được thành lập. Những năm qua Ban quản lý đã phối hợp với xóm thực hiện tốt chức năng quản lý, bảo vệ chùa. Đôi chuông chùa được công nhận Bảo vật Quốc gia nhưng xã không được cấp kinh phí trông coi, bảo vệ, chỉ trích từ nguồn kinh phí tổ chức lễ hội hằng năm cho Chi hội người cao tuổi 1,5 triệu đồng/tháng để phục vụ hương khói cho nhà chùa. Chị Đoàn Thị Hương, Trưởng xóm Đà Quận cho biết thêm: Hiện xóm có 83 hộ, 355 nhân khẩu. Người dân nơi đây rất vinh dự và tự hào có ngôi chùa tọa lạc, đặc biệt đôi chuông chùa được công nhận là Bảo vật Quốc gia, kể cả trước đây đôi chuông chùa chưa được công nhận Bảo vật, xóm vẫn thường xuyên phối hợp với Tổ an ninh, thôn đội trưởng đẩy mạnh công tác bảo vệ, từ đó người dân có ý thức hơn trong việc trông coi, bảo quản. Hằng tháng, phối hợp với các đoàn thể phụ nữ, nông dân, đoàn thanh niên tổ chức quét dọn, phát quang, vệ sinh sạch sẽ khu vực xung quanh và khuôn viên chùa.
Đôi chuông chùa ở chùa Đà Quận là chuông cổ quý hiếm của tỉnh Cao Bằng nói riêng và của cả nước nói chung. Nay đôi chuông được công nhận là Bảo vật Quốc gia không chỉ là niềm tự hào của Cao Bằng mà là của cả nước về một di sản văn hóa của đất nước được công nhận, tôn vinh. Với ý nghĩa đó, cấp ủy, chính quyền địa phương cùng nhân dân các dân tộc trong tỉnh càng nâng cao hơn nữa việc gìn giữ và bảo vệ, để tiếng chuông mãi ngân vang trong lòng người dân đất Việt.
Thu Hoài

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh