Bạn đang xem: Trang chủ » Hồ sơ - Tư liệu

Người Đàm Thủy

Thứ năm 14/12/2017 08:00

Những ngày chợ phiên Co Sầu, Pò Tấu (Trùng Khánh), nghe giọng nói của người mua, người bán thì biết ngay ai là người Đàm Thủy. Cái âm vực của người Tày Đàm Thủy khác hẳn âm vực của những người Tày ở huyện Trùng Khánh nói riêng, người Tày của tỉnh Cao Bằng nói chung. Con gái Đàm Thủy thường nói: Giọng chúng em “thồng bắt tốc đuây”- nghe như ống tre khô lăn xuống bậc thang. Đây là đặc điểm riêng biệt để nhận ra người Đàm Thủy.

Sông Quây Sơn, xã Đàm Thủy. Ảnh: Mác Kham
Xã Đàm Thủy có 2 dân tộc Tày, Nùng. Giọng nói người Tày như vậy, giọng người Nùng Đàm Thủy cũng khác người như thế, nghe biết ngay là người Lũng Phjắc - làng người Nùng to nhất của xã Đàm Thủy. Về trang phục dân tộc, thể hiện chủ yếu ở trang phục phụ nữ. Phụ nữ người Tày Đàm Thủy vấn khăn chàm đen, mặc áo chàm dài đến dưới bắp chân, quần vải chàm hoặc đen, thắt lưng đen buộc ra đằng sau, để dài xuống bằng tà áo. Phụ nữ người Nùng cũng vấn khăn, đuôi thắt lưng dài bằng áo, ngang đầu gối. Ngày nay, đến Đàm Thủy không còn nhận ra người Đàm Thủy qua trang phục và giọng nói nữa.
Thiên nhiên ban cho người Đàm Thủy được sống ở một miền quê “sơn thủy hữu tình”. Đi qua Háng Thoang - điểm đầu tiên của xã Đàm Thủy là đến điểm đầu bức tranh phong cảnh thiên nhiên tuyệt đẹp. Dừng chân ngước nhìn về phía trước, mùa tháng Bảy, tháng Tám, cánh đồng lúa xanh tràn qua các chân núi, nhìn sóng lúa rập rờn như đang ngắm nhìn phong cảnh vịnh Hạ Long. Đứng ở đỉnh dốc Co Lây - phía trên xóm Bản Dít, nhìn xuôi theo dòng sông Quây Sơn chảy êm đềm giữa cánh đồng lúa, điểm vào các bờ sông những khóm tre muôn hình xanh đậm mà ngây ngất cảnh tình. Đây mới là cảnh ban đầu, còn cảnh đẹp thiên nhiên kỳ vĩ hội tụ ở cuối xã Đàm Thủy: thác Bản Giốc và quần thể hang động Lũng Ngao.
Thác Bản Giốc, một thác nước nhiều tầng, nhiều luồng của dòng sông Quây Sơn hạ thấp đột ngột xuống hơn 30 m, bề ngang cả thác rộng khoảng 200 m, ngày đêm tuôn chảy, bọt nước tung lên thành sương mù, mây trắng bay lên sườn núi.            
Từ thác Bản Giốc lên, rẽ trái qua xóm Lũng Niếc, đi lên con đèo thấp đến xóm Bản Thuôn, vượt qua một đèo ngắn nữa sẽ đến xóm Lũng Ngao - một thung lũng hình tròn, xung quanh núi đá dựng đứng, diện tích khoảng 6 ha. Trong các quả núi xung quanh Lũng Ngao đều có hang động thông nhau, ẩn chứa trong đó những khối thạch nhũ muôn hình muôn vẻ, óng ánh, lung linh khi gặp ánh sáng. Những cảnh đẹp thần tiên đang nằm dưới bóng tối trong các hang động quanh Lũng Ngao. Đã từ lâu, người trong nước, người nước ngoài tìm đến để chiêm ngưỡng phong cảnh thiên nhiên kỳ diệu. Nhờ Nhà nước đầu tư phát triển du lịch, đường giao thông đến thác Bản Giốc được mở rộng, phẳng lì và đã cải tạo, hạ đèo cho ô tô, xe máy đi thẳng vào Lũng Ngao. Nhu cầu dịch vụ du lịch ngày càng tăng, cuốn hút các nguồn lực lao động của dân Đàm Thủy phục vụ khách du lịch. Công việc nhà nông chỉ làm vụ chính, cấy lúa ở các đám ruộng có nước, trồng ngô ở các đám rẫy to, rộng. Sau khi thu hoạch ngô, lúa xong, không có mấy nhà trồng đỗ tương, đỗ xanh, đỗ trắng và các hoa màu khác. Nhà cửa ở các thôn, xóm thay hình, đổi sắc; nhiều nhà xây kiên cố, mái tôn xanh, tôn đỏ, cao 2, 3 tầng nổi bật trên các cánh đồng xanh mướt. Vào các xóm, thấy nhà nào cũng có xe máy, ti vi, tủ lạnh; nhiều nhà có ô tô phục vụ sản xuất, kinh doanh. Trẻ đi học có xe đạp, xe điện. Chỉ những người đã từng đến Đàm Thủy từ trước những năm 80 của thế kỷ trước mới thấy rõ sự đổi thay kỳ diệu này.
 Đời sống vật chất tăng lên rõ rệt, mà đời sống tinh thần, phong tục, tập quán của người Đàm Thủy vẫn như xưa. Những ngày lễ, tết, cúng tổ tiên, tế thần, cầu mùa... được tiến hành đầy đủ thủ tục, chu đáo, đồ lễ có phần phong phú hơn những năm trước. Hằng năm, sau Tết Nguyên đán là lễ hội “lồng tồng” (xuống đồng) của từng xứ đồng. Trước những năm 60 của thế kỷ 20, ngày hội “lồng tồng” có ba đội kỳ lân của ba vùng đồng luân phiên đến góp vui, thi tài. Tiếc rằng, ngày nay các nghệ nhân múa kỳ lân không còn ai, cũng chẳng có làng nào đứng ra tổ chức đội kỳ lân.
Quê hương Đàm Thủy ngày nay đã có nhiều đổi thay, nhưng tình người vẫn đậm đà mến khách như xưa. Người Đàm Thủy hôm nay đang hăng say lao động sản xuất nâng cao mức sống, thi đua làm giàu cho quê hương để đón mừng du khách thập phương khi về thăm, thưởng ngoạn cảnh đẹp hùng vỹ nơi địa đầu Tổ quốc.
                                  
Nông Đình Đâu

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh